Ozorków
Ozorków | |||||
Dom drewniany XIX w., ul. Wyszyńskiego 33 | |||||
| |||||
Powiat | zgierski | ||||
Gmina | gmina miejska | ||||
Prawa miejskie | 1816 | ||||
Burmistrz | Jacek Socha | ||||
Powierzchnia | 15,46 km² | ||||
Wysokość | od 130 do 155 m n.p.m. m n.p.m. | ||||
Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość |
20 407 1322,45 os./km² | ||||
Strefa numeracyjna |
(+48) 42 | ||||
Kod pocztowy | 95-035, 95-036 | ||||
Tablice rejestracyjne | EZG | ||||
![]() | |||||
TERC (TERYT) |
1101220021 | ||||
Urząd miejski ul. Wigury 195-035 Ozorków | |||||
Strona internetowa |
Ozorków – miasto nad rzeką Bzurą, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim. Miasto znajduje się 20 km na północ od Łodzi.
Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto miało 20 407 mieszkańców[1].
Spis treści
Położenie
Według danych z roku 2007[2] Ozorków zajmuje obszar 1546 ha czyli 15,46 km². Struktura użytkowania ziemi w Ozorkowie:
- użytki rolne: 53%
- tereny mieszkaniowe: 17%
- lasy i tereny zieleni: 8%
- tereny produkcyjne: 7%
- tereny usług: 5%
- tereny komunikacji: 5%
- nieużytki: 3%
- wody: 2%
Miasto stanowi 1,81% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 31 grudnia 2007 r.[2][3]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
populacja | 20 445 | 100 | 10 968 | 53,65 | 9477 | 46,35 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
1322,45 | 709,44 | 613,00 |
Historia Ozorkowa
Historia miasta sięga początku XV wieku. W 1415 pojawiła się pierwsza wzmianka o małej wiosce położonej wśród trudno dostępnych lasów i bagien, należącej do rodu Szczawińskich, herbu Prawdzic. W 1807, późniejszy właściciel Ozorkowa, Ignacy Starzyński, pragnąc ożywić gospodarczo swoją posiadłość, sprowadza do niej 19 sukienników i farbiarzy z Saksonii. W 1815 liczba ich wzrosła już do 117, podczas gdy Łódź miała ich wówczas 331.
W rok później, w 1816 Ozorków uzyskał prawa miasta prywatnego, co przyspieszyło jego rozwój. W 1821 osiedliła się w Ozorkowie rodzina Schlösserow, przybyłych z Akwizgranu, którzy założyli najpierw nowoczesną przędzalnię wełny, a potem bawełny. W ten sposób Ozorków zapoczątkował rozwój przemysłu sukienniczego nad górną Bzurą, który później rozszerzył się na Zgierz i Łódź, tworząc największy w Polsce ośrodek przemysłu włókienniczego. Ponieważ dla dynamicznie rozwijającego się przemysłu zaczęło brakować miejsca, już w 1820 największe zakłady lokowały się na terenie folwarku Strzeblew. Rosła liczba ludności, która w 1828 doszła do 5669 osóbSzablon:Fakt. Miejscowość zamieszkiwała duża populacja żydowska i niemiecka, w mieście wybudowano synagogę i kościół ewangelicki[4] W latach trzydziestych Karol Schlösser zbudował tu największą w mieście fabrykę tkanin bawełnianych o pełnym cyklu produkcyjnym. Po upadku powstania listopadowego miasto przeszło stagnację spowodowaną utratą zamówień dla armii Królestwa Kongresowego, represyjnymi barierami celnymi, rosnącą rolą Zgierza i Łodzi, jak też wypieraniem z rynku tkanin wełnianych przez bawełniane. W 1866, za kolejnego właściciela Feliksa hrabiego Lubieńskiego, Ozorków uzyskał status miasta rządowego, bardziej atrakcyjny dla inwestycji.
I wojna światowa wywołała kolejny regres gospodarczy miasta. Dopiero okres niepodległego bytu państwowego stworzył nowe podstawy rozwojowe. Już na początku lat dwudziestych, Ozorków otrzymał połączenie kolejowe z Łodzią i Kutnem, a wraz z elektryfikacją miasta przeprowadzoną w 1928, komunikację tramwajową ze Zgierzem i Łodzią (w latach 1922-1928 linia obsługiwana była przez tramwaj parowy). W okresie międzywojennym przybyło miastu kilka obiektów, takich jak budynek Kasy Chorych, dwie szkoły podstawowe, zakład kąpielowy i dom kolonijny dla dzieci w miejskim lasku.
Czas okupacji hitlerowskiej był tragicznym okresem w dziejach miasta. Miasto zostało włączone bezpośrednio do III Rzeszy; w latach 1943-1945 nosiło nazwę Brunnstadt. Eksterminacyjna polityka okupanta (wymordowanie 6-tysięcznej ludności żydowskiej oraz terror stosowany wobec ludności polskiej) sprawiła, że populacja miasta zmniejszyła się do niespełna 10 000Szablon:Fakt mieszkańców. Niemcy zniszczyli m.in synagogę znajdującą się przy obecnej ul. Wyszyńskiego[5].
Po 1945 roku nastąpiła rozbudowa i modernizacja zakładów przemysłu bawełnianego (OZPB „Morfeo”) i wełnianego, przybyło instytucji socjalnych, oświatowych i usługowych. Nastąpił gwałtowny rozwój budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury miejskiej.
W kolejnych latach powstał państwowy zakład przemysłu odzieżowego (ZPK „Latona”), budowano osiedla bloków mieszkalnych oraz powiększono zasięg terytorialny miasta włączając do Ozorkowa sąsiednie wsie. Oddano do użytku nowe szkoły, przedszkola i obiekty sportowe. Przybyło wiele placówek handlowych i prywatnych zakładów produkcyjno - handlowo - usługowych. Zainstalowano sygnalizację świetlną i zmodernizowano ciągi komunikacyjne (nowe ulice, skrzyżowania, place i ronda). Przystąpiono do budowy nowego kościoła na Adamówku oraz nowego cmentarza. Na przełomie lat XX i XXI wieku utworzono w południowej części Ozorkowa podstrefę Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tym samym pojawiły się w mieście nowe zakłady produkcyjne.
Na skutek przemian gospodarczo-ustrojowych w Polsce kluczowy dla miasta przemysł lekki (włókienniczy i odzieżowy) załamał się. Dwa największe zakłady („Morfeo” i „Latona”) ogłosiły upadłość i przestały istnieć. Na powstałych w ten sposób terenach poprzemysłowych działalność gospodarczą wznowiły różnorodne firmy prywatne.
Współcześnie w mieście szybko wzrasta rola usług. Ozorków traci powoli industrialny charakter i staje się miastem przemysłowo-usługowym.
Urodzeni w Ozorkowie
- Jolanta Bartczak, polska lekkoatletka, specjalistka skoku w dal, olimpijka z Seulu (1988)
- Kamil Kacprzak, polski siatkarz
- Andrzej Krawczyk, historyk, dyplomata, Minister w Kancelarii Prezydenta 2005-2007, Ambasador w Czechach (2001-2005) i na Słowacji (od 2008)
- Mariusz Lewandowski, mistrz świata w karate tradycyjnym
- Bartłomiej Pawłowski, polski piłkarz, gracz m.in. Widzewa Łódź i Lechii Gdańsk
- Jerzy Próchnicki, aktor, grający między innymi rolę Włodka Kisiela w serialu M jak Miłość
- Samuel Reshevsky, amerykański arcymistrz szachowy
- Stefan Rosiak, polski historyk
- Witold Sobociński, operator filmowy
- Mieczysław Ubysz, poeta, spiker powstańczego radia „Błyskawica”, uczestnik Powstania Warszawskiego pseudonim „Wik”
- Marta Anna Walczak, wicemistrzyni Polski w curlingu
- Irek Wojtczak, jazzman
Zabytki
Według rejestru zabytków NID[6] na listę zabytków wpisane są obiekty:
- kościół parafialny pw. św. Józefa, ul. Jana Pawła II 1/3, 1668, 1885, 1935, nr rej.: A/499 z 4.08.1967
- kościół ewangelicki, ul. Zgierska 2, 1842, nr rej.: A/535 z 11.08.1967
- dzwonnica, nr rej.: A/536 z 11.08.1967
- plebania, ul. Zgierska 9, 1842, nr rej.: A/537 z 11.08.1967
- domy pl. Jana Pawła II 1, połowa XIX w., nr rej.: A/504 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 3, I połowa XIX w., nr rej.: A/505 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 7, koniec XIX w., nr rej.: A/506 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 16, koniec XIX w., nr rej.: A/507 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 17, koniec XIX w., nr rej.: A/79 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 18, połowa XIX w., nr rej.: A/508 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 19, połowa XIX w., nr rej.: A/509 z 4.08.1967
- dom, pl. Jana Pawła II 20, I połowa XIX w., nr rej.: A/510 z 4.08.1967
- dom, ul. Kościuszki 29, koniec XIX w., nr rej.: A/519 z 8.08.1967
- dawna motarnia bawełny, ul. Listopadowa 6, koniec XIX w., nr rej.: A/501 z 4.08.1968
- pałac Schlosserów, ul. Listopadowa 6 b, koniec XIX w., nr rej.: A/500 z 4.08.1967
- dom, ul. Listopadowa 6 d, koniec XIX w., nr rej.: A/520 z 8.08.1967
- dom, ul. Listopadowa 6 e, koniec XIX w., nr rej.: A/521 z 8.08.1967
- dom, ul. Listopadowa 20, połowa XIX w., nr rej.: A/523 z 8.08.1967
- dom, ul. Listopadowa 25 a, połowa XIX w., nr rej.: A/524 z 8.08.196
- pałac Schlosserów, ul. Łęczycka 7, połowa XIX w., nr rej.: A/306 z 6.12.1984
- dwór Schleiblerów, ul. Wigury 14, II połowa XIX w., nr rej.: A/503 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 2, 1825, nr rej.: A/511 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 4, połowa XIX w., nr rej.: A/1126 z 19.06.1972
- dom, ul. Wyszyńskiego 6, połowa XIX w., nr rej.: A/1127 z 19.06.1972
- dom, ul. Wyszyńskiego 8, połowa XIX w., nr rej.: A/512 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 16, połowa XIX w., nr rej.: A/1128 z 19.06.1972
- dom, ul. Wyszyńskiego 20, drewniany, II połowa XIX w., nr rej.: A/513 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 26, II połowa XIX w., nr rej.: A/78 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 33, drewniany, połowa XIX w., nr rej.: A/515 z 4.08.1967
- dom, ul. Wyszyńskiego 35, połowa XIX w., nr rej.: A/516 z 8.08.1967
- przestrzenny układ komunikacyjny kolejki wąskotorowej – Krośniewicka Kolej Dojazdowa
Instytucje oświatowe i kulturalne w Ozorkowie
- Szkoła Podstawowa nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki
- Szkoła Podstawowa nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marii Curie–Skłodowskiej
- Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II
- I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego
- Zespół Szkół Specjalnych
- Zespół Szkół Zawodowych
- Miejska Biblioteka Publiczna im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
- Miejski Ośrodek Kultury
- Młodzieżowy Dom Kultury
- Hufiec ZHP Ozorków
- grupa rekonstrukcji historycznej Swawolna Kompanii Ziemi Łęczyckiej
- Izba Historii Miasta Ozorkowa
Wspólnoty wyznaniowe
Na terenie Ozorkowa działalność religijną prowadzą następujące wspólnoty wyznaniowe:
- Kościół Katolicki
- Kościół Ewangelicko-Augsburski
- Kościół Starokatolicki Mariawitów – wierni przynależą do parafii św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty w Nowej Sobótce.
- Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy[7]
Atrakcje turystyczne
- kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Józefa Oblubieńca NMP i Podwyższenia Krzyża Świętego,
- kościół ewangelicko-augsburski pw. dwunastu Apostołów Jezusa Chrystusa,
- kościół parafialny rzymskokatolicki pw. NMP Królowej Polski,
- kompleks pałacowo-fabryczny Schlösserów (XIX wiek), II pałac Schlösserów przy ul. Listopadowej (XIX w.),
- najdłuższa linia tramwajowa w Polsce, nr 46, docierająca tu z Łodzi (uznawana również za drugą najdłuższą na świecie po belgijskim tramwaju nadmorskim – 38 km),
- kolejka wąskotorowa,
- zespół basenów ze zjeżdżalniami,
- studnie artezyjskie,
- drewniane domy tkaczy i sukienników,
- park miejski,
- wieża ciśnień przy dworcu kolejowym,
- stary cmentarz,
- lasek miejski (obrzeża Ozorkowa),
- zalew miejski,
- hala sportowa i boisko sportowe,
- Ośrodek dla Osób Niepełnosprawnych – ul. Kościuszki 31 (stara łaźnia),
- Klub sportowo – towarzyski „Romano”
- Strzelnica miejska
Sport
- MKS Bzura Ozorków – siatkówka,
- Kotan Ozorków – piłka nożna,
- OKS Bzura Ozorków – piłka nożna.
- Zgiersko-Łęczyckie WOPR – pływanie i ratownictwo sportowe, motorowodniactwo,
Kolej
- linia kolejowa nr 16: Łódź Widzew – Zgierz – Ozorków – Łęczyca – Kutno;
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
- Szablon:Flaga Popoli (od 2005)[8]
- Szablon:Flaga Gmina Upplands-Bro (od 2008)[9]
- Szablon:Flaga Vysoké Mýto (od 2013)[10]
Zobacz też
Firmy
- Montaż anten satelitarnych Usługi Telekomunikacyjne Sattelkom
- Sprzedaż i serwis komputerów kas fiskalnych Bit Serwis
Linki zewnętrzne
Szablon:Miasta województwa łódzkiego Szablon:Powiat zgierski
Szablon:Powiat łęczycki (dawny)
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). , 2009. GUS, Departament Badań Statystycznych. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 {{#invoke:lang|język}}.
- ↑ Skocz do: 2,0 2,1 Szablon:Cytuj książkę
- ↑ Szablon:Cytuj książkę
- ↑ Informacja z witryny Ozorków.info (dostęp: 6 sierpnia 2014 r.)..
- ↑ Informacja z witryny Sztetl (dostęp: 6 sierpnia 2014 r.)
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].
- ↑ Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
- ↑ http://www.flet.site90.com/FletOzork%C3%B3winf,10.html
- ↑ http://ozorkow.info.pl/bez-kategorii/umowa-partnerska-z-upplands-bro/
- ↑ http://ozorkow.info.pl/bez-kategorii/czesi-na-powitaniu-wiosny-vysoke-myto-partnerem-ozorkowa/